Newsletter

30 lat Nagrody Nike – najważniejsze książki polskiej literatury

Tuesday, September 22, 2026

 

Szczepan Twardoch - zwycięzca 30. edycji Nagrody Literackiej Nike

Tegorocznym zwycięzcą został Szczepan Twardoch. Nagrodzona została książka Null. Pisarz otrzymał nie tylko Nagrodę Nike, ale również Nike Publiczności. Tegoroczna nominacja była już czwartą na koncie autora.

 

30. edycja Nagrody Literackiej Nike

Nagroda Literacka Nike to jedna z najważniejszych nagród polskiej literatury. Wśród wcześniejszych laureatów są między innymi: Wiesław Myśliwski, Czesław Miłosz, Stanisław Barańczak, Tadeusz Różewicz, Andrzej Stasiuk, Mariusz Szczygieł, Dorota Masłowska, Olga Tokarczuk, Joanna Bator, Radek Rak, Urszula Kozioł, Zyta Rudzka czy Eliza Kącka. Tegoroczny finał to siedem książek reprezentujących różne gatunki - od powieści i poezji, przez reportaż, aż po biografię i opowiadania. 

 

Finaliści Nike 2026

W czerwcu tego roku jury wybrało 20 książek. We wrześniu lista ta została zawężona. W finałowej siódemce Nagrody Literackiej Nike 2026 znaleźli się:

Anna Bikont – Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów
Wydany przez Czarne reportaż Anny Bikont przenosi czytelnika do pierwszych lat po II wojnie światowej. Autorka przygląda się losom polskich Żydów, którzy po Zagładzie próbowali odnaleźć się w powojennej rzeczywistości. Reportaż historyczny, który pozwala spojrzeć na powojenną Polskę z perspektywy polskich Żydów. Anna Bikont bada losy osób, które po Zagładzie próbowały rozpocząć życie na nowo. Książka jest połączeniem pracy reporterskiej, dokumentacji historycznej i opowieści o indywidualnych ludzkich doświadczeniach. To propozycja dla czytelników zainteresowanych historią Polski, II wojną światową, pamięcią i losami polskich Żydów. To już czwarta nominacja Anny Bikont do finału Nike. Jej wcześniejsze książki, m.in. My z Jedwabnego czy Sendlerowa. 

 

Dorota Grabek – Zmartwychwstanki
Zmartwychwstanki to zbiór opowiadań wydany przez Czarne. Dorota Grabek jest jedyną debiutantką w tegorocznej finałowej siódemce. Jej opowiadania przedstawiają bohaterów funkcjonujących na obrzeżach codzienności i rzeczywistości, a ich historie łączą nieoczywiste pomysły, groteskę oraz zainteresowanie ludzką wyobraźnią. Finał Nike jest pierwszym tak znaczącym wyróżnieniem dla autorki. To książka dla osób, które lubią krótkie formy literackie, nieoczywiste historie i współczesną polską prozę.

 

Justyna Kulikowska – Wnyki dla światła
W finale znalazł się również tom poezji Justyny Kulikowskiej Wnyki dla światła, opublikowany przez WBPiCAK. To nie jest pierwsze spotkanie poetki z Nagrodą Nike. Jej wcześniejsze książki – Tab_s oraz gift. z Podlasia – znajdowały się na długiej liście nominowanych. Wnyki dla światła przynoszą jej jednak pierwszy finał konkursu. pokazują, że współczesna poezja nadal zajmuje ważne miejsce w polskim życiu literackim. Dla osób mieszkających za granicą może to być szczególnie ciekawa okazja, by sięgnąć po współczesny język polskiej poezji. To książka dla tych, którzy chcą czytać wolniej, wracać do tekstów i odkrywać znaczenia między słowami.

 

Krzysztof Łapiński – Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa
Krzysztof Łapiński sięga po jedną z najbardziej znanych postaci filozofii europejskiej. Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa, wydana przez Agorę, nie jest jednak wyłącznie próbą odtworzenia życia starożytnego filozofa. Książka przygląda się również temu, jak w kolejnych epokach tworzono i interpretowano opowieść o Sokratesie. Krzysztof Łapiński sięga po postać jednego z najbardziej znanych filozofów w historii i rekonstruuje jego życie oraz sposób, w jaki pamięć o Sokratesie kształtowała się przez kolejne stulecia. Najmądrzejszy może zainteresować nie tylko miłośników filozofii. To również propozycja dla czytelników, którzy lubią biografie, historię idei i książki pozwalające spojrzeć na znane postacie z innej perspektywy. Dla autora jest to pierwsza nominacja i jednocześnie pierwszy finał Nagrody Literackiej Nike.

 

Weronika Murek – Urodziny
Urodziny Weroniki Murek to powieść wydana przez Czarne. Autorka podejmuje w niej tematy sztuki, przemijania, kultu młodości oraz współczesnej kultury pracy. Dla Weroniki Murek jest to druga nominacja do Nike. Jej debiutancka książka Uprawa roślin południowych metodą Miczurina znalazła się wcześniej w finale konkursu. Współczesna proza o sztuce, przemijaniu i świecie, w którym młodość stała się towarem. Autorka podejmuje tematy związane między innymi ze sztuką, pracą, kultem młodości i przemijaniem. To tytuł dla osób szukających oryginalnej polskiej prozy, która nie daje łatwych odpowiedzi. Urodziny przyniosły jej również Nagrodę Literacką Gdynia.

 

Zyta Rudzka – Tylko durnie żyją do końca
Zyta Rudzka powraca do finału Nike z powieścią Tylko durnie żyją do końca, opublikowaną przez W.A.B. Autorka ma już na koncie zwycięstwo w konkursie – w 2023 roku otrzymała Nike za powieść Ten się śmieje, kto ma zęby. W tegorocznym finale znalazła się również jej wcześniejsza książka Krótka wymiana ognia w 2019 roku. To kolejna książka pisarki, która konsekwentnie buduje swój charakterystyczny styl i podejmuje tematy związane z życiem, przemijaniem i ludzkimi relacjami.

 

Szczepan Twardoch – Null
Szczepan Twardoch jest finalistą tegorocznej Nike z powieścią Null, wydaną przez Marginesy. Książka podejmuje temat wojny w Ukrainie. Autor po raz kolejny sięga po współczesne doświadczenia i wydarzenia, które pozostają blisko polskiego czytelnika. Tegoroczna nominacja jest już czwartą nominacją Twardocha do Nike.

 

 

Nike 2026 – dobra okazja, by odkryć współczesną polską literaturę

Tegoroczny finał pokazuje, jak różnorodna jest współczesna literatura polska. Obok klasycznej powieści znajdziemy poezję, reportaż historyczny, biografię filozofa i opowiadania. Są tu zarówno autorzy od lat obecni w polskim życiu literackim, jak i debiutantka. Dla czytelników Polonijnych może to być szczególnie dobry moment, aby sięgnąć po książki, które są dziś szeroko komentowane w Polsce. Literatura pozwala przecież nie tylko śledzić zmieniające się trendy czytelnicze, ale również zachować kontakt z językiem, kulturą i współczesnym życiem kraju.

Nie trzeba czekać na werdykt jury, aby poznać finałowe książki Nike 2026. Każda z siedmiu pozycji to osobna opowieść i inny sposób patrzenia na współczesną Polskę, historię, kulturę i człowieka.

Dla osób mieszkających poza Polską jest to również świetna okazja, by uzupełnić domową biblioteczkę o najnowsze ważne tytuły polskiej literatury.

Nagroda Literacka Nike została ustanowiona w 1997 roku i jest przyznawana za najlepszą książkę roku. Do konkursu dopuszczone są utwory napisane o polsku przez żyjących twórców. Finał jubileuszowej edycji już 4-go października.