Idee konserwatywne w Rosji

Niniejsza książka mówi nie o konserwatyzmie, lecz o ideach konserwatywnych w Rosji. Takie ujecie problematyki konserwatyzmu jest bowiem najbardziej adekwatne do jego różnorodnych konotacji i ich ewolucji.

Autorzy tekstów zamieszczonych w książce nawiązują do dominujących ujęć konserwatyzmu, zwracając uwagę na ich transformację na gruncie rosyjskim, nade wszystko zaś na jej uwarunkowania cywilizacyjne, ideowo-polityczne i geopolityczne. Dzięki takiemu podejściu badawczemu książka przedstawia głębokie korzenie idei konserwatywnych w Rosji i ich ewolucję – od epoki staroruskiej po pierwsze dziesięciolecie XXI wieku. Pokazuje powiązania idei konserwatywnych z trzema czynnikami: nacjonalizmem, imperializmem i mesjanizmem religijnym (prawosławiem) oraz politycznym. Czynniki te dzięki ukierunkowaniu konserwatywnemu nadały w XIX wieku specyficzne znaczenie nie tylko kulturze, ale również polityce rosyjskiej i – w konsekwencji – wpłynęły na obraz Europy. Po upadku Związku Radzieckiego odrodzenie idei konserwatywnych w Rosji stworzyło warunki powrotu do idei nacjonalistycznych i imperialnych. Nie w każdym jednak przypadku współczesny konserwatyzm rosyjski przybiera dziewiętnastowieczny charakter polityczny. Świadectwem tego jest postawa Aleksandra Solżenicyna, który z ideami konserwatywnymi połączył patriotyzm, dając odpór pokusom nacjonalistyczno–imperialnym.