Prezentowana monografia ma na celu przedstawienie wybranych zagadnień dotyczących języka Kroniki, to jest historyi świata autorstwa Marcina Bielskiego, wydanej w 1564 r. jako najpełniejsza wersja pierwszej napisanej w języku polskim historii świata. Poniższa rozprawa składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza dotyczy nieodnotowanego w literaturze dotyczącej polskich przekładów Biblii tłumaczenia Księgi Koheleta, zamieszczonego przez Bielskiego w II i III wydaniu Kroniki. W rozdziałach tej części podjęta zostanie próba odpowiedzi na pytanie o przyczyny, dla których Bielski przetłumaczył tę właśnie księgę biblijną, wskazane zostaną różnice w tym przekładzie pomiędzy wydaniami II i III Kroniki, zidentyfikowana zostanie podstawa dokonanego przez Bielskiego tłumaczenia oraz ukazana jego metoda translatorska.
Druga z części niniejszej książki poświęcona zostanie zagadnieniu wybranych elementów ramy wydawniczej III wydania Kroniki. Znajdą się w niej uwagi dotyczące językowego kształtu tytułów, zarówno całego tekstu, jak i jego poszczególnych części (ksiąg i rozdziałów), oraz tytułów wewnętrznych. W kolejnym rozdziale tej części przedstawiona zostanie analiza formalna i funkcjonalna marginaliów, czyli elementów umieszczanych na marginesach poszczególnych kart. Natomiast w rozdziale następnym przedmiotem zainteresowania uczynione zostanie Obłądzenie słow niektorych dołączone do Kroniki, to jest historyi, czyli errata. Celem jej analizy będzie odtworzenie wzorca gatunkowego przez nią realizowanego, ukazanie typów błędów poprawianych w corrigendzie oraz ustalenie jej autorstwa.
Ze wstępu
