Badanie kliniczne. Macleod

Medycyna zmienia się niezwykle szybko. Sztuczna inteligencja coraz skuteczniej wspiera lekarzy w stawianiu rozpoznań, a nowoczesne urządzenia diagnostyczne pozwalają w ciągu sekund zajrzeć w głąb ludzkiego ciała. Zmieniają się możliwości diagnostyczne, sposoby leczenia i narzędzia, którymi posługujemy się na co dzień. Są jednak w medycynie rzeczy, które pozostają niezmienne.

Należą do nich przede wszystkim rozmowa z chorym i umiejętność jego zbadania. Odpowiednio zebrany wywiad, uważna obserwacja i badanie fizykalne nadal stanowią podstawę właściwego rozpoznania i decyzji lekarskich. Są także czymś więcej – budują relację opartą na szacunku i wzajemnym zaufaniu. Nie zastąpi tego żadna, nawet najbardziej wyszukana technologia.

Macleod Badanie kliniczne od lat jest dobrze znany polskim Czytelnikom i dla kolejnych pokoleń studentów oraz lekarzy stanowi jedno z podstawowych źródeł wiedzy o badaniu podmiotowym i przedmiotowym. Nowe wydanie zachowuje tę rolę, a jednocześnie uwzględnia zmiany, jakie zaszły we współczesnej medycynie. Zaktualizowano wiedzę, uwzględniono nowe możliwości diagnostyczne i technologie, a liczne nowe ryciny oraz materiały filmowe pomagają przełożyć opisywane zasady na praktykę kliniczną.

To książka przede wszystkim dla studentów nauk medycznych, którzy uczą się, jak rozmawiać z pacjentem i jak go badać. Warto jednak, aby sięgnęli po nią również bardziej doświadczeni medycy – choćby po to, aby od czasu do czasu przypomnieć sobie podstawy i skonfrontować własne, utrwalone przez lata nawyki z aktualną wiedzą.

Piszę te słowa także z osobistej perspektywy. Zarówno mój dziadek – Edward, jak i mój ojciec – Andrzej, należeli do lekarzy, którzy przywiązywali ogromną wagę do rozmowy z chorym i badania fizykalnego. Dorastałem w przekonaniu, że niezależnie od postępu medycyny jej punkt wyjścia pozostaje ten sam – jest nim człowiek, który przychodzi do lekarza po pomoc.

Mój ojciec, Andrzej Szczeklik w Katharsis pisał:

„W każdym zawodzie istnieją sytuacje esencjalne, które odsłaniają jego istotę. W medycynie jest to spotkanie dwóch ludzi. Chorego z lekarzem… Chory przychodzi ze swoim bólem, zgryzotą, cierpieniem, trwogą i woła o pomoc… Trzeba słuchać opowieści. Od czasu do czasu pytaniem zapobiec utracie wątku, odsłonić ważki szczegół, uściślić chronologię. Dla opowiadającego – ta historia to rzecz pierwszorzędna. A słuchający niech pamięta, iż jedno z tych opowiadań stanie się jego własnym, któraś z tych chorób dotknie i lekarza”.

Niezależnie od tego, czy do tego spotkania dochodzi w karetce, przychodni czy sali szpitalnej, jego istota pozostaje niezmienna. Wierzę, że żaden postęp technologiczny tego nie zmieni.

Prof. dr hab. n. med. Wojciech Szczeklik