Grupa Kampinos Partyzanckie zgrupowanie Armii Krajowej walczące w Powstaniu Warszawskim

W książce opisano powstanie i przebieg działań zgrupowania partyzanckiego Powstania Warszawskiego „GRUPA KAMPINOS”, utworzonego z oddziałów bojowych Armii Krajowej, które w wyniku operacji „Burza” w Warszawie, w sierpniu i wrześniu 1944 roku znalazły się na terenach Puszczy Kampinoskiej. Zgrupowanie to podlegało rozkazom płk. Karola Ziemskiego „Wachnowskiego”, dowódcy grupy „Północ”. Z chwilą powołania regularnych oddziałów Wojska Polskiego, rozkazem gen. „Bora” z dnia 20 września 1944 r., „Grupa Kampinos” weszła w skład 8. Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta, jako 13 Pułk Piechoty *).
„Grupa Kampinos” w Powstaniu Warszawskim odegrała szczególną rolę. Fakty te, ważne dla historii Powstania Warszawskiego nie zawsze są dostrzegane i należycie doceniane. Chodzi przede wszystkim o to, że w czasie Powstania Warszawskiego, na terenie Puszczy Kampinoskiej, podobnie jak w Warszawie, przez dwa powstańcze miesiące zawitała wolność, zdobyta i broniona przez oddziały powstańcze. Tak jak mieszkańcy Warszawy, również mieszkańcy puszczańskich miejscowości, zachłysnęli się tą wolnością i wspierając powstańców, dla niej ginęli.
Wolność przyszła tu już 29 lipca 1944 r., kiedy to do Wierszy i okolicznych wiosek wkroczyły oddziały partyzanckie zgrupowania Stołpecko-Nalibockiego AK, dowodzone przez por. Adolfa Pilcha „Górę”. Wydarzenie to, ważne w historii Powstania Warszawskiego, powinno być szczególnie eksponowane. Bo oto do Powstania przystąpiło zgrupowanie liczące około 1000 partyzantów przybyłych z Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej – ich ziemi ojczystej, które już wtedy, wolą naszych sojuszników, oddane zostały Sowietom. Oni się z tym nie pogodzili i chcieli tutaj, walcząc o Warszawę zamanifestować swój sprzeciw i wolę kontynuowania walki o niepodległość całej Ojczyzny.
Ważny dla historii Powstania Warszawskiego jest również fakt, że „Grupa Kampinos”, jako jedyna zorganizowana jednostka wojskowa AK, wykonała rozkaz gen. „Bora” z dnia 14 sierpnia 1944 r., kierując do Warszawy, liczące ponad 1100 żołnierzy, dobrze uzbrojone oddziały. „Grupa Kampinos” była jedyną dużą jednostką bojową Powstania Warszawskiego, która nie skapitulowała. Ostatnią swoją bitwę stoczoną pod Jaktorowem, wobec ogromnej przewagi wroga, przegrała. Ale część powstańców przebiła się na Kielecczyznę i walczyła tam do stycznia 1945 r.
Nie bez znaczenia jest również sprawa związana z niespełnionymi, niestety, oczekiwaniami. Otóż opanowanie Puszczy Kampinoskiej przez „Grupę Kampinos” stworzyło warunki do lądowania w Puszczy polskiej brygady spadochronowej, co dla Powstania Warszawskiego mogło mieć kolosalne znaczenie. Potwierdza to depesza Dowództwa AK z dna 8 sierpnia 1944 r. do władz polskich w Londynie.