Ciernistym szlakiem. Wspomnienia 1914 - 1918 BR

Jakov Jefgrafowicz Martyszewski to postać owiana mgłą tajemnicy. Wiemy tylko o nim tyle, ze pochodził z rodziny inteligenckiej z Żytomierza, znał doskonale język polski i służył jako porucznik na froncie wschodnim, a po pierwszej wojnie światowej osiadł na Łotwie, uciekając prawdopodobnie przed bolszewickim terrorem. Pozostawił po sobie kapitalne wspomnienia, które zatytułował Ciernistym szlakiem. Wspomnienia 1914-1918. Książka jest porównywalna jedynie z Na Zachodzie bez zmian Ericha Marii Remarquea czy Strachem Gabriela Chevalliera. Wspomnienia zostały odnalezione w Rosyjskim Archiwum Zagranicznym Praskim/Białych/, które przekazał Stalinowi rząd Czechosłowacji po drugiej wojnie światowej. Zostały one opublikowane w Rosji dopiero z nastaniem epoki głasnosti i pierestrojki, w końcu lat 80. To pierwsze na świecie nierosyjskojęzyczne wydanie.