Dwie koncepcje dobrowolnej śmierci w oparciu o pisma Seneki i Jean Améry’ego

Pytanie wyjściowe, wobec którego staje czytelnik przystępujący do lektury książki, dotyczy zasadności nieoczywistego bynajmniej zestawienia tak odmiennych postaci, jakimi są Seneka oraz Améry. Na szczególną uwagę zasługują również zaprezentowane analizy dotyczące kwestii długotrwałego przygotowania do śmierci dobrowolnej. Autorka wskazuje mianowicie, że nie tylko sama decyzja o samobójstwie, ale też właśnie proces świadomego dojrzewania do niego ma, nieco paradoksalnie, wydźwięk godnościowy. Nie sposób odmówić temu, kto podejmuje pieczołowicie przygotowania do własnej śmierci, a zwłaszcza śmierci dobrowolnej, jakiegoś rodzaju poświadczenia jakości moralnej człowieczeństwa jako takiego. Poświadczenie to wiąże się bezpośrednio z manifestacją wolności jako konstytutywnej cechy człowieczeństwa. U Seneki znajduje to wyraz (…) między innymi w sytuacji, gdy filozof, podjąwszy już decydujący krok samobójczy, nie zawahał się dołożyć wszelkich „dodatkowych starań”, by śmierć nastąpiła naprawdę. W przypadku Améry’ego z kolei za manifestację wolności jako konstytutywnej cechy człowieczeństwa można uznać zapewne jego słowa, że dobrowolna śmierć to akt, „wobec którego społeczeństwo musi zamilknąć”.

Fragment recenzji dr. hab. Jarosława Jakubowskiego