Dyplomaci pruscy o powstaniu kościuszkowskim

Jeden z najbardziej liczących się znawców dyplomacji powstania kościuszkowskiego - profesor Henryk Kocój - w kolejnym tomie prezentuje w oryginale ciekawe relacje posłów pruskich z Warszawy, Petersburga, Wiednia, Londynu i Konstantynopola, przesyłane do Fryderyka Wilhelma II. Najistotniejsze są depesze posła pruskiego, Ludwiga Buchholtza, pisane z Warszawy, Łowicza i Wrocławia, Ważne okazują się także raporty posła pruskiegp z Petersburga - Leopolda Heinricha Goltza, które wprowadzają nas w mało dotychczas znane kulisy współpracy rosyjsko-pruskiej w zwalczaniu powstania kościuszkowskiego, a także ujawniają silne antypolskie nastroje panujące w kręgach wojskowych i wśród społeczeństwa stolicy Rosji.

Bardzo istotne są również relacje posła pruskiego z Wiednia - Girolamo Lucchesiniego. Z jego raportów dowiadujemy się, jakie były założenia polityki Wiednia wobec polskiej insurekcji, zwłaszcza w początkowej fazie powstania.

Z prezentowanych źródeł wynika, że bardzo złudne były oczekiwania ówczesnych polityków polskich na pomoc Austrii, Francji i Turcji.

Relacje posłów pruskich mają istotne znaczenie, gdyż pochodzą od wytrawnych znawców polityki międzynarodowej, mających rozległe kontakty w świecie dyplomacji.